KOMPOZYCJA OBRAZU

KOMPOZYCJA OBRAZU

 

KOMPOZYCJA

Często patrząc na zdjęcie, obraz czy grafikę od razu możemy zdecydować czy nam się one podobają czy nie, ale gdyby ktoś zapytał nas dlaczego tak jest, nieraz moglibyśmy mieć problem z wyjaśnieniem. Nie chodzi tutaj jedynie o tematykę, ale o kompozycję. Tak samo jest z emocjami, które wywołują zdjęcia, niektóre uspokajają, inne męczą nasze oczy, a obok jeszcze innych przechodzimy obojętnie, nie zwracając na nie uwagi. Oczywiście na nasz odbiór wpływa w bardzo dużym stopniu treść i temat obrazu, ale ogromną rolę pełni w nim także kompozycja.

Spróbujmy więc określić, co nazywamy kompozycją. Możemy ją zdefiniować na wiele sposobów, ale najłatwiej jest ją określić jako współgranie elementów, barw oraz światła, a także ich wielkości i rozmieszczenia w kadrze.


 

HARMONIA

W kompozycji zawsze podświadomie dążymy do harmonii. Harmonia to odpowiednia proporcja równowagi i napięcia. W fotografii i sztuce wynikają one z zależności między przedstawionymi przez nas obiektami oraz ich symboliki. Widząc ruch odczuwamy napięcie. Może być on dosłowny - uchwycenie idącego dynamicznie człowieka lub symboliczny - zakrzywiona wiejska droga.

Nasze dążenie do harmonii możemy zauważyć w codziennym życiu przez planowanie dnia, sprzątanie i wiele innych codziennych czynności. Jednak każdy odczuwa harmonię w inny sposób, przenosząc to wszystko do fotografii, skupmy się na tym by wprowadzić do naszych zdjęć porządek.


 

WYPEŁNIENIE KADRU

Prawie każdy na początku swojej przygody z fotografią popełnia błąd polegający na niewypełnianiu kadru tematem zdjęcia. Dzieje się tak między innymi dlatego, że koncentrujemy się na obiekcie, który chcemy sfotografować, nie oglądają się dookoła siebie przed zrobieniem zdjęcia. Takie elementy rozpraszające uwagę mogą mieć różne postaci: zmiana tonalna, kontrastu, kształtu, koloru itd.

 

Zdjęcia powyżej są do siebie bardzo podobne i już na pierwszy rzut oka widzimy wyraźnie czerwone akcenty kolorystyczne. Jednak na pierwszym czerwona plama znajduje się bardzo blisko narożnika zdjęcia, co dekoncentruje uwagę. Natomiast na drugim prowadzi nasz wzrok do centrum, choć się w nim nie znajduje.

Podobnym przykładem może być sytuacja, w której fotografujemy polne kwiaty. Próbujemy sfotografować niebieskie chabry, a w którymś z rogów pojawia się mocny czerwony mak. Kiedy zobaczymy zdjęcia na ekranie komputera, szybko dostrzegamy wprowadzającą nieporządek plamę w narożniku. Wychwytując takie zakłócenia w łatwy sposób możemy uzyskać wiele lepsze zdjęcie, przy odrobinie uwagi i doświadczenia staje się to coraz łatwiejsze.

W jaki sposób unikać takich sytuacji? Po pierwsze zwolnij, zanim naciśniesz spust migawki i pobiegniesz w następne miejsce, spróbuj poświęcić chwilę by wyeliminować taki przedmiot. Przy fotografowaniu metra, trzeba było poczekać aż część ludzi wjedzie na górę, czasem trzeba przesunąć w którąś stronę aparat lub zbliżyć się o krok lub dwa.


 

PION I POZIOM


Najłatwiejszym sposobem zmiany kompozycji jest zwyczajne obracanie aparatu o 90 stopni, czyli najzwyklejsza zmiana położenia aparatu z poziomego na pionowe i na odwrót. Przy takiej zmianie otrzymuje się bardzo podobną kompozycję, ale format poziomy kojarzymy ze statecznością,ciszą i spokojem, natomiast pionowy jest bardziej dynamiczny i podkreśla siłę oraz zdecydowanie. Dodatkowo drugi z formatów często daje nam możliwość nowego spojrzenia na dany temat, możemy uchwycić jedynie jego część i dzięki temu wyeliminować elementy, tworząc przez to całkowicie nowe ujęcie tematu.

 

 

 

 

KOMPOZYCJA BARWNA

Tak samo jak elementy na zdjęciu, bardzo dużą rolę pełnią barwy. Mogliśmy to już zaobserwować w przykładzie zdjęcia z metra. Kompozycja barwna to zestawienie barw na obrazie. Za pomocą kolorów możemy stworzyć iluzję przestrzeni, nadać głębię i zwrócić szczególną uwagę na jakiś obiekt. Za pomocą gam kolorystycznych wprowadzamy różne nastroje do naszych zdjęć. Pomocne w zrozumieniu kompozycji barwnej jest koło barw.

 

Zasady zestawiania ze sobą barw najlepiej pokazują obrazy. Każdy malarz już od stuleci je znał i świadomie stosował, dlatego warto poświęcić kolorem trochę uwagi.

Użycie barw harmonijnych, czyli takich które leżą na kole barw obok siebie stwarza poczucie harmonii, spokoju, ładu i porządku, natomiast kiedy użyjemy barw dopełniających, czyli tych, które leżą w kole barw na przeciwko, potęguje wrażenie kontrastu, podkreślamy intensywność barw.

 

Barwy mogą też tworzyć przestrzeń. Te które określamy jako ciepłe (żółta, pomarańczowa, czerwona) odbieramy podświadomie jako bliższe. Barwy zimne (zielona, niebieska, fioletowa) czytamy jako dalsze. 


 

KOMPOZYCJA ŚWIETLNA

O fotografii często mówi się, że jest to malowanie światłem, to oczywiste, że gdyby nie światło zdjęcia by nie było. Dlatego w kompozycji i tworzeniu harmonii światło także odgrywa niemałą rolę. Dzięki niemu pokazujemy kształty, fakturę oraz przestrzenność. Zmieniając oświetlenie tak naprawdę gramy światłem i cieniem. Ich układ, rozłożenie na płaszczyźnie, kontrast pomiędzy najjaśniejszym a najciemniejszym fragmentem obrazu tworzą harmonię lub dysharmonię.

Odpowiednie ilości światła na poszczególnych fragmentach pozwalają zobaczyć, dobrze rozpoznać i odczytać elementy zdjęcia. Dzięki temu możemy stworzyć najmocniejsze miejsca, w których chcemy skupić wzrok obserwatora. Jeśli uchwycimy światła i cienie przypadkowo mogą rozbić kompozycję tak, że będzie to utrudniało odbiór obrazu.

Ważne jest to, że o ile w zdjęciach kolorowych kompozycja świetlna może być drugorzędna, to w zdjęciach monochromatycznych jest szczególnie ważna. Jeśli więc decydujemy się robić zdjęcia monochromatyczne powinniśmy dużą uwagę zwrócić na układ plam, który tworzą światła i cienie oraz kontrast między nimi.


 

GEOMETRIA OBRAZU

Wiele osób kompozycją nazywa właśnie geometrię obrazu, czyli zasady geometrycznego podziału zdjęcia w taki sposób aby wyznaczyć punkty oraz linie pomagające stworzyć ciekawą kompozycję. Do takich podziałów geometrycznych zaliczamy między innymi zasadę złotego podziału, trójpodział, zasada obramowania i linii prowadzących. Fenomen takich linii oraz punktów polega na tym, że zdjęcia, które są do nich dostosowane odbierane są jako ciekawsze i bardziej estetyczne.


Przykładem zastosowania trójpodziału jest bardzo często stosowana zasada umieszczania horyzontu w jednej trzeciej wysokości zdjęcia.

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper Premium