Poradnik - "Priorytet czasu". 0
Poradnik - "Priorytet czasu".

Pora zastanowić się nad tym, jaki wpływ na wygląd naszych zdjęć ma wybór czasu naświetlania. Wbrew obiegowym opiniom, głoszącym konieczność dokładnego ustawiania czasu naświetlania tylko w przypadku obiektów ruchomych, należy stwierdzić, że jest to większe zagadnienie, któremu każdy uczący się fotografii powinien poświęcić nieco więcej czasu.

 

Czas naświetlania to tak naprawdę szybkość, z jaką otworzy się i zamknie migawka aparatu. Pracując skokowo lub prawie płynnie co 1/3 działki, migawka może współpracować z automatyką lub być nastawiona w trybie manualnym.

 

Migawka ma wpływ na rejestrowanie obrazów z ruchomymi elementami. Te ruchome elementy można podzielić na szybkie i wolne. Tak, tak - wolne także. Sportowcy, tancerze, mknące pojazdy, galopujące konie, biegające dzieci czy szybko poruszające się zwierzęta to przykłady obiektów, które najzwyczajniej „rozmażą się”, gdy sfotografujemy je ze zbyt długim czasem naświetlania. Przy czym należy pamiętać, że obiekty poruszające się na wprost obiektywu mogą być fotografowane z nieco dłuższym czasem, niż te poruszające się pod kątem 45 stopni czy prostopadle do osi obiektywu. Jadący samochód można fotografować czasem około 1/1000 s z boku, 1/500, gdy porusza się pod kątem 45 stopni i z czasem 1/250 sekundy, gdy zbliża się na wprost. Dzieci, zwierzęta wymagają czasów od około 1/125 sekundy. Oczywiście biegające dzieci, a nie te rysujące sobie spokojnie przy biurku. Szybko wykonujący swoje sekwencje ruchu tancerz lub sportowiec - na przykład pływak w wodzie, będzie wymagał czasu naświetlania nawet 1/8000 s. Z czasem oczywiście dojdziecie do wprawy, która pozwoli wam szybko wybrać czas dla zamrożenia kropelek fontanny widzianych pod słońce (1/2000s) i inny, jeśli postanowimy, aby woda na zdjęciu była rozmyta (1/30 s).

 

Innym zagadnieniem jest dobór czasu naświetlania w zestawieniu obiektu ruchomego i poruszającego się. Problem wygląda na wydumany, ale wcale takim nie jest. Wyobraźcie sobie przylepionego do barierki kibica obserwującego przejazd peletonu kolarskiego. On sam jest nieruchomy. Kolaże mkną z dużą prędkością. Wystarczy sfotografować go z czasem 1/30 s, a w tle pojawią się rozmazane postaci kolarzy na rowerach. Kobieta czytająca książkę w pociągu. Ona nieruchoma, ale świat w oknie może mknąć z prędkością 160 km/h. Czas naświetlania 1,49 sekundy i ciekawe zdjęcie lub czas 1/2000 s i wszystko ostre. Do was należy wybór!

 

To nie wszystko. Ważne jest, aby wiedzieć, że czas naświetlania można wykorzystać do kreacji jak chociażby wówczas gdy wolno poruszające się obiekty naświetlimy z bardzo długim czasem. Budynek, fotografowany ze statywu - czas 1 minuta a na niebie ślady po gnanych przez wiatr chmurach. Pomost na jeziorze i woda, która przy czasie naświetlania 1 minuta, zupełnie się rozmyje, tworząc delikatną mgiełkę. To samo sfotografowane z czasem 1/500 sekundy zamrozi każdą falę w bezruchu. Świetnym ćwiczeniem jest fotografowanie fali rozpływającej się na piaszczystym brzegu morza. Różne czasy naświetlania dadzą różny typ rozmycia fal.

 

To samo zjawisko dotyczy ruchu pozornie nieruchomych traw, krzaków czy liści na drzewach. Można je dramatycznie zamrozić, eliminując wpływ wiatru i można je marzycielsko rozmyć z dłuższym czasem.

 

Jest jeszcze jeden aspekt związany z doborem czasu naświetlania. Konieczność unieruchomienia aparatu wówczas, gdy chcemy uzyskać ostry obraz, a jest to niemożliwe podczas fotografowania „z ręki”. Właśnie! Nieporuszone zdjęcia! To ważny aspekt w fotograficznym warsztacie.

Nasze ręce stale drżą. Do wartości 1/250 sekundy jesteśmy raczej pod tym względem bezpieczni. To jednak przy używaniu obiektywu do ogniskowej powiedzmy 100 mm. Dłuższe ogniskowe wymagają szybszych czasów. Przy ogniskowej 600 mm, możemy mieć problem, aby zrobić ostre zdjęcie przy czasie 1/1000 s. Obiektywy szerokokątne zaś dają większą tolerancję i możemy pokusić się o zrobienie zdjęcia nieporuszonego obiektywem 16 mm z czasem 1/15 s. Jest taka zasada, że czas powinien być co najmniej 2x krótszy niż ogniskowa. Da 24 mm będzie to czas 1/50 s, dla ogniskowej 50 mm - 1/100 s, a dla ogniskowej 85 mm - 1/160 s.To bardzo bezpieczna zasada, od której można znaleźć odstępstwa, albo w postaci utrzymywania zdjęć „z ręki” przy dłuższych czasach, albo przy stosowaniu systemu stabilizacji obrazu w korpusie lub w obiektywie, lub w obu jednocześnie. Wówczas można dokonywać cudów i fotografować z ręki przy czasie 1/8 sekundy obiektywem standardowym!!! Tak technika nam sprzyja.

 

Ważne jest, aby czas naświetlania nie był dla nas wyborem jednej z enigmatycznych cyfr tylko świadomym narzędziem. Bardzo ciekawe efekty uzyskujemy na granicach czasu… To znaczy tam, gdzie nasze dłonie, nie są w stanie dać nam nieruchomego obrazu i musimy umieścić aparat na statywie, a fotografowane tematy są w miarę nieruchome. Portret w świetle zastanym, zrobiony ze statywu, ogniskową 85 mm przy czasie 1/15 sekundy może się udać, pod warunkiem, że model będzie w miarę nieruchomy. Można zrobić kilka zdjęć z unieruchomionego aparatu, licząc, że, model nam nie mrugnie oczami. Odkrywanie długich ekspozycji, fotografowanie nocą i z poruszonymi chmurami czy rozmytymi wodospadami to bardzo ciekawa przygoda z czasami naświetlania. W następnym artykule opowiemy o najbardziej kreacyjnym narzędziu w rękach fotografa - o przysłonie i jej wpływie na obraz.

Komentarze do wpisu (0)

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper Premium